Komisaun Espesializada Permanente
Komisaun Espesializada Permanente
Komisaun Espesializada Permanente sira estabelese husi Plenáriu iha inísiu legislatura ida-idak. Kompete ba Meza atu aprezenta ba Plenáriu proposta dezijaun kona-ba númeru komisaun sira ne'ebé sei kria, naran ne'ebé atribui ba sira no funsaun respetivu sira. Antes aprezenta proposta, Meza tenke rona uluk Konferénsia Reprezentante Bankada Parlamentár sira nian.
Kompete mós ba Plenáriu, liu husi proposta Prezidente nian no depois nia rona Konferénsia, atu dezidi kona-ba númeru Deputadu iha Komisaun ida-idak no distribuisaun sira-nian iha bankada parlamentár oioin.
Modelu konstituisaun ida-ne'e implika katak Komisaun Espesializada Permanente sira ne'ebé eziste iha legislatura ida bele la hanesan ho sira iha legislatura tuir mai.
Komisaun Espesializada Permanente sira kompostu husi Deputadu sira ne'ebé indika husi bankada parlamentár sira, tuir, to'o ne'ebé posível, representasaun proporsional sira-nian iha Parlamentu. Partidu sira ho votu barak liu iha Deputadu barak liu ho asentu iha Parlamentu, tan ne'e mós sira iha representante barak liu iha Komisaun oioin. Importante atu destaka katak fatin iha Komisaun pertense ba bankada no la'ós ba Deputadu individualmente.
Jeralmente, Deputadu ida labele partisipa liu husi Komisaun ida, maski partidu sira ho Deputadu ki'ik liu bele indika reprezentante hanesan atu, ezesionalmente, integra to'o Komisaun rua.
Deputadu ne'ebé indika atu integra Komisaun ida sei lakon kualidade membru nian bainhira nia mak husu, se nia lakon ona pertensa ba bankada parlamentár ne'ebé indika nia, se bankada parlamentár substitui nia, ka se nia falta ba reuniaun Komisaun nian dala-3, iha sesaun legislativa ida-idak, sem justifikasaun.
Meza Komisaun nian
Depois dezijaun ne'ebé determina konstituisaun Komisaun Espesializada Permanente sira aprova ona, Komisaun sira sei halo reuniaun atu eleje Prezidente, Vise-Prezidente no Sekretáriu Komisaun nian. Meza Komisaun sira nian tenke garante, to'o ne'ebé posível, representasaun proporsional bankada parlamentár sira nian iha Parlamentu.
Prezidente tenke lidera servisu Komisaun nian, ho apoiu husi Vise-Prezidente. Sekretáriu mak responsável ba servisu administrativu Komisaun nian.
Kompeténsia Komisaun sira nian
Komisaun Espesializada Permanente sira iha funsaun jerál atu apoia Plenáriu iha exersísiu funsaun sira ne'ebé Konstituisaun fó ba Parlamentu Nasionál. Sira-nia kompeténsia mak atu analiza no investiga asuntu sira ne'ebé importante ba nasaun, halo relatóriu, parecer no rekomendasaun sira, ne'ebé depois sei analiza iha Plenáriu.
Ba efeitu ida-ne'e, Komisaun sira bele: konvida ministru sira no funsionáriu públiku sira, atu fó informasaun; organiza audiénsia públika sira, ne'ebé públiku no reprezentante sosiedade sivíl nian konvida atu apresenta sira-nia opiniaun kona-ba asuntu ida; aprecia petisaun sira ne'ebé apresenta ba Parlamentu.
Komisaun sira mós hetan papél importante iha prosesu lejislativu, tanba sira-nia kompeténsia mak diskute no fó parecer kona-ba iniciativa lejislativa sira no akordu internasionál sira ne'ebé submete ba Parlamentu Nasionál.
Hanesan Plenáriu, Komisaun sira de'it bele halo reuniaun no dezijaun se kuóruns kompletu ona. Iha matéria ida-ne'e, Rejimentu determina katak, atu Komisaun ida hahú nia servisu, presija verifica prezensa, tenke iha Deputadu 3 nu'udar mínimu. Atu dezidi, presiza iha Deputadu membru Komisaun nian liu metade prezente.